Nieuwsverzamelaar

Anneke van Dok: Een knagend geweten

De Orkaan - di, 15/10/2019 - 09:05

Vrijheid van meningsuiting en een vrije pers zijn essentieel voor de democratie en moeten niet door politici, maar altijd door de journalisten zelf worden gewogen en bekritiseerd.

Niet als zelfcensuur, maar uit gewetensvolle reflectie op de essentie van hun verantwoordelijke vak.

Door Anneke van Dok

In dit licht begon mijn Zaanse week heel verdrietig en tobberig. Toen mijn column over woningnood vorige week dinsdag in de Orkaan verscheen, werd bekend dat mijn vroegere collega Ella Vogelaar was heengegaan. Ik vond het pijnlijk dat mijn kritische noot samenviel met haar tragisch sterven.

Mijn pijlen waren evenwel niet op de voormalige bewindsvrouw gericht, maar op degenen die verantwoordelijk waren voor de afbraak van het sociale huisvestingsbeleid en de creatie van de ministerspost Wijken. Ella maakte een start, die niemand ambieert. Ze werd het bos in gestuurd met een budget, dat bijeen was geschraapt uit de budgetten van de woningcorporatie. En met het waanidee, dat wijken door een regering kunnen worden verbeterd. Hoewel ze zich voor honderd procent inzette , kreeg ze de volle laag in de pers.

De naam Vogelaar zal altijd verbonden blijven met de manier waarop ze op de televisie werd geschoffeerd, maar ook met krachtwijken zoals Poelenburg, waarvoor zij zich zo sterk maakte. Hoewel het fout is een link te leggen tussen haar zelfgekozen dood en de manier waarop zij werd behandeld, knaagde mijn geweten over mijn eigen handelen als politica, maar vooral als journalist van de Typhoon en De Orkaan. Eigenlijk hoop ik dat mijn (oud)collega’s ook een onrustige week hebben doorgemaakt.

Mijn Zaanse week eindigde positief, met een zondagmiddag in het Zaantheater om te genieten van Mens durf te lezen (met jeugdliteratuur als thema) en gisteravond met de grote Zaanse geschiedenisquiz. Ik mocht de Orkaanploeg naar een zege leiden, maar helaas schoten geheugen en kennis van het Zaanse verleden ons tekort. We vreesden na de eerste ronde dat de poedelprijs ons ten deel werd, maar uiteindelijk bevonden we ons in een veilige zone net onder het midden. Zo’n bijeenkomst, grondig voorbereid door het Gwemeentearchief, geleid door een energieke Merel Kan en bijgewoond door een bijna volle zaal, geeft de burger moed en veel positieve energie voor een nieuwe week.

D

5e Saens Korenfestival (meezingen mag!)

De Orkaan - di, 15/10/2019 - 07:36

Niet minder dan 14 koren zingen tijdens de 5e editie van het Saens korenfestival op zaterdag 2 november in de PKN-kerk, aan het Noordeinde in Wormerveer.

Vrouwenkoor Chemistry organiseert ook dit jaar het festival met voornamelijk Zaanse koren zoals de Whale City Sound, Daniël de Lange, Vocal Invention en Westzaans Dameskoor.

Het festival begint om 11.00 uur in de PKN-kerk, Noordeinde 20, Wormerveer, om 17.30 mag Vrouwenkoor Chemistry zelf afsluiten.

De toegang is gratis. Meer informatie op de website van het festival.

Foto boven is van de editie van 2018 en komt van de website van het festival. Hieronder het affiche met het volledige programma.

 

Korfbal-derby’s (KZ-GG) in januari en maart 2020

De Orkaan - di, 15/10/2019 - 07:15

Echt warm worden we niet van Thermo4U en IJskoud de Beste. Maar achter die koele namen gaan de Zaanse korfbaltoppers KZ en Groen Geel schuil. Daar worden we dan weer wel warm van.

Dit seizoen spelen beide clubs in de hoogste korfbalklasse van Nederland, de Korfbal League. Op 4 januari (KZ-GG) en 7 maart 2020 (GG-KZ) ontmoeten de clubs elkaar.

KZ begint het seizoen op 9 november met een thuiswedstrijd in de topsporthal De Koog tegen TOP uit Sassenheim.

Debutant Groen Geel moet naar Nijeveen (Drenthe) om daar tegen DOS’46 te spelen. De week erop is de eerste thuiswedstrijd in Wormer, op 16 november tegen Fortuna uit Delft.

Het hele programma is hier te zien.

Foto boven werd gemaakt door Jessica Steutel (KZ) van de wedstrijd Groen Geel A3 – KZ / Thermo4U A4.

Tine van Beijeren (105) deelnemer De Grote Zaanse Geschiedenisquiz

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 14:22

Vanavond zal het er weer hard aan toe gaan in het Zaantheater waar de Grote Zaanse Geschiedenisquiz gespeeld zal worden.

Hoewel deelnemers politiek correct melden dat meedoen belangrijker is dan winnen, leert een belrondje lang de Zaanse messenslieps (messensliepers?) dat ze overuren draaien.

Vorig jaar was Daphne Stechweij de jongste deelnemer, zij scheelde maar liefst 76 jaar met de oudste deelnemer de toen 100-jarige Wim Blank (Monumenten Spreken). Dit jaar mag Daphne niet meer meedoen omdat Hester Wandel van het Zaans Museum waar zij werkt, een deel van de vragen heeft gemaakt.

Wim Blank (101) trekt het dit jaar even niet, maar hij heeft voor vervanging gezorgd in de persoon van Tine van Beijeren. Tine is de oudste inwoner van Zaanstad, in november wordt ze 106, en ze is gelukkig net als Wim, in het bezit van een messcherp geheugen.

De Orkaan doet ook mee met een team, bestaande uit Anneke van Dok, Martin Rep, Edwin Kleiss, Ron Couwenhoven en Martin Prins. Het team heeft aangegeven onder de indruk te zijn van de kwaliteit van het spelersveld, en van de deelname van Tine van Beijeren, maar beslist voor de winst te gaan (‘En als we niet winnen, dan vinden we meedoen gewoon ineens belangrijker.’)

De deelnemende teams zijn:
  1. Doppenhokkers (Oostzaan natuurlijk!)
  2. De schrijvertjes (Redactie Zaans Erfgoed)
  3. Historisch Genootschap Assendelft (Dit behoeft geen duiding)
  4. De Zaan en de Streek (Best een sterk team!)
  5. De Jonge Honden (Journalisten van het A-garnituur, maar niet echt jong)
  6. Monumenten spreken (Bestaat uit monumentale mensen)
  7. Zaans en Groen (Beslist geen groentjes, behalve Louis)
  8. Zaans Erfgoed (Een breed georiënteerd team)
  9. De Orkaan (Nu al winnaars)
  10. Historisch Genootschap Crommenie (Krommenie maar dan met een C)
  11. Historische Vereniging Koog Zaandijk (Winnaar van vorig jaar!)
  12. Zaanlanders (Sporters, en ze houden ook nog van geschiedenis!)
  13. Westzaanse Digitale Beeldbank (Kroosduikers!)
  14. Gladoren (Wormerveerder gladjakkers! Maar best slim!)
  15. Historisch Zaandam (De Junior onder de verenigingen)
  16. De Wessaners (Slim! Westzaan zet twee teams in!)
  17. Zaanse Molenaars (Deze mannen schijnen Wereld-erfgoed te zijn)
  18. Voluntiers (‘Vrijwilligers op z’n Engels)
  19. ROSA (Wie laat ze een toontje lager zingen?)
  20. Voor nou en naggeres (Bij elkaar geraapt, maar zeer fanatiek!)

Nog weekje (beetje) omfietsen bij Westkolkdijk

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 08:00

Eind deze week moet de nieuwe brug in de snelfietsroute tussen Amsterdam-Noord en Zaandam klaar zijn.

Tot die tijd worden de fietsers over dijk geleid en moeten de auto’s die deze alternatieve sluiproute nemen af en toe extra wachten.

Een slimme en betere oplossing dan de eerste optie: fietsers een paar kilometer omrijden via Poelenburg en Oostzaan.

Na vragen van de Fietsersbond Zaanstreek en De Orkaan werd dit alternatief bedacht. Dat het fietspad er maar een “paar uur” in totaal uit zou liggen, blijkt echter niet te kloppen, het oude brugdek is volledig gesloopt waardoor de route volledig onbegaanbaar is.

 

Hoe Olam Cocoa bijdraagt aan stikstof-uitstoot

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 07:24

Het bouwen van huizen, wegen, bruggen, spoorlijnen en sportvelden is in Nederland vrijwel tot stilstand gekomen vanwege het stikstof-besluit van de Raad van State. Het kabinet wil boeren uit gaan kopen. Want de intensieve veehouderij is de grote boosdoener. Toch?

Niet helemaal. Ook de industrie stoot stikstof uit. Vaak in de vorm van ammoniak (NH3). En één van de grootste ammoniakuitstoters in Nederland is cacao-verwerker Olam in Koog a/d Zaan (voorheen Cacao De Zaan).

In 2017 stootte Olam 57.000 kilo ammoniak uit, en stond daarbij op de 5e plaats in Nederland bij de bedrijven die het meeste ammoniak uitsloten. Het eerste ‘boeren’-bedrijf op de lijst is Kalkoenhouderij Lodder in Hedel met 38.900 kilo.

De eerste plaats in de totaalrangschikking wordt ingenomen door kunstmestproducent Yara in Sluiskil (Zeeuws Vlaanderen) met 504.000 kilo per jaar.

Dat blijkt uit een artikel in De Groene waarin de ammoniakuitstoot onderzocht wordt.

Foto: Google Streetview

Huisbioloog David Sluis: Zwarte Chinees overheerst de Zaanstreek! (Sambal bij?)

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 07:20

Het heeft tien poten, is soms eetbaar en kan onder je bed kruipen ‘s nachts. Dit is het verhaal van (nr 51, zonder kroepoek), de Chinese Wolhandkrab.

De Herfst is in aantocht. De blaadjes vallen, en de paddenstoelen schieten als paddenstoelen uit de grond. Het wordt natter en kouder, zo ook het water. Een teken voor sommige om aan hun laatste pelgrimstocht te beginnen..

De Chinese Wolhandkrab is een dier wat al geruime tijd in groten getale in ons land leeft. Zijn wetenschappelijke naam is Eriocheir sinensis. In dat laatste, sineses, kun je met een beetje fantasie het woord sinas afleiden. Onze sinaasappel, heette vroeger, China-appel, want hij is vanuit China in Europa geïntroduceerd. Even zowel geldt dit voor de Chinese wolhandkrab.

Ik ben opgegroeid in Westzaan en daar had je in het Zijkanaal C van het Noordzeekanaal tot 1984 een natuurzwembad, het Westzanerbad. Ik vermoed dat ik daar meer dan 1000 uur heb vertoefd, zo gek was ik op zwemmen. Zo nu en dan kon je ook wat klusjes doen, zoals algen van de kant boenen tegen vergoeding van een duimdrop of schuimblok. Het zwembad was verwarmd en daartoe lagen er leidingen over de bodem. Zo eens in de zoveel tijd werden deze leidingen voor onderhoud gelicht, en ik mocht dat een keertje doen. Ze zaten vol met Chinese wolhandkrabben, ik moest even slikken bij het aanzicht en de gedachte dat die daar rondkropen. Het stikte ervan, net zoals in het Noordzeekanaal, waarin soms honderden kilo’s in de fuiken werden gevangen.

Ballastwater

Ergens rond 1940 is de krab voor het eerst in Nederland waargenomen, en daarvoor al in Duitsland, waarschijnlijk meegelift als larf in ballastwater van schepen. Dit is trouwens daarna nog met honderden andere (ongewenste) exoten op deze manier gebeurd en daarom brengt men tegenwoordig filters aan bij inlaten van ballastwater. De Chinese wolhandkrab in tegenwoordig wijdverbreid in geheel Noord- en Zuidwest Europa.

De krab kan tijdens zijn leven zeer goed gedijen in brak, zout en zoet water, op zich is dit al een fysiologisch wonder, wat weinig soorten hem nadoen. De zalm kan het bijvoorbeeld ook en tot op zekere hoogte ook de oer-Hollandse snoekbaars. De Snoekbaars is trouwens formeel ook een (ingeburgerde) exoot, maar niet invasief, en bovendien een hele smakelijke zoetwatervis (vooral met een honing-mosterd saus, lente-uitje en in kleigrond geteelde Andijker aardappel).

Het Noodzeekanaal barst dus van de krabben, maar ik denk dat in bijna elke Zaanse sloot van een beetje omvang ze riant leven. Ik zwem regelmatig in de Wormer ringvaart, zowel zomers als winters en laatst zag ik een visser er eentje boven hengelen. Het verhaal wordt spannender, maar eerst de broodnodige basisbiologie over krabben en andere Geleedpotigen.

Exo-skelet

Krabben hebben gelede poten net als insecten en spinnen (die hebben zes poten en spinnen 8!) In die zin zijn ze verwanten, ze stammen allemaal af van een gemeenschappelijke voorouder die is uitgestorven. Krabben en ook kreeften hebben 10 poten. Deca is latijns voor 10, dus heten ze officieel Decapoten (vergelijk decathlon = 10 sporten). Dekamarkt heeft hier overigens niks mee van doen… Ze kenmerken zich verder door een uitwendig skelet, het zg. exo-skelet (alhoewel spinnen ook weke delen kennen). Dit skelet is gemaakt van chitine en niet van kalk zoals een slakkenhuisje (de weekdieren). Voor nu zijn dit de overeenkomsten tussen geleedpotigen.

Zoals iedereen weet zijn krabben en ook kreeften echte waterdieren. Wandelend langs het strand vind je allerlei resten van krabben. Opvallend is dus dat Chinese wolhandkrab dan ook massaal ook in zoete wateren leeft. Dit doet hij trouwens niet alleen, want de Amerikaanse rivierkreeften (invasieve exoot), die tot grote overlast zorgen zijn ook al massaal aanwezig in de sloten en vaarten.  Beide zijn ongewenst want ze ondergraven oevers en verdringen inheemse fauna (en ook flora).

Chinese wolhandkrabben zijn donkergekleurd en zijn alleseters (omnivoor). Ze eten planten, dieren en afval. Ze kunnen tot een halve kilo zwaar worden en er wordt actief commercieel op gevist in Nederland (o.a. IJsselmeer). De meeste krabben gaan veel naar – hoe kan het ook anders – Chinese restaurants en aanverwanten. Van krabben uit de polder wordt echter afgeraden ze te eten. Ze leven veel op de bodem en kunnen daarom in aanraking komen met giftige opgehoopte stoffen aldaar (bv PCB’s en Dioxines). Deze accumuleren vervolgens in het krabbenlichaam. Niet opeten dus, aldus de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit!

Voortplanting

Wolhandkrabben planten zich maar één keer voort kunnen dit niet in zoet water. Daarom zijn deze krabben echte trekkrabben. Op 4- of 5-jarige leeftijd trekken de dieren in het najaar ten laatste male terug naar zee, daar waar ze ook geboren zijn. Na de voortplanting sterven ze. Dit trekken doen ze ook over land als ze obstakels tegenkomen, zoals sluizen (niet ik hoor). Ze kunnen grote afstanden afleggen van wel 100den kilometers om geschikt paargebied te vinden (estuaria/zee). Maar misschien is het Noordzeekanaal met zijn uitgestrekte zouttong, die over de bodem loopt wel genoeg voor de krab, geen idee. Ze zijn nacht-actief, maar de foto laat zien dat ze ook overdag trekken. Ze schuwen daarbij niets en zijn zelfs op daken, in keukens en slaapkamers gesignaleerd. In woonwijk ‘t Kalf trof ik vorig jaar een platgereden exemplaar aan.

De waarschijnlijke reden waarom de Chinese wolhandkrab veelal ‘s nachts kruipen (behalve predatoren) is dat het dan koel en vochtig is, vooral in het najaar. Ze bezitten kieuwen en die kunnen alleen functioneren in vochtige milieus. Maar toch is het een mooie aanpassing, een waar amfibisch bestaan. De voorste scharen van de krab zijn bezet met dichte haren (wolhand), vandaar de naam.

“Ja graag zonder kroepoek.”

Groentjes!

Chinese wolhandkrab Westzaan. De foto is gemaakt door Benthe Hauzendorfer

50woordenfoto: Kramerstraat (met Doofpot en meeuw)

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 07:10

Kramerstraat

Veel is er niet van over, van de Kramerstraat in de Rosmolenbuurt. Vrijwel het hele stuk tussen Rosmolenstraat en Oostzijde is tegen de vlakte. Alleen aan het begin bij de Oostzijde blijven huizen staan, 14 tot en met 40 en 27 tot en met 51 zijn gesloopt. Parteon gaat 70 nieuwe woningen bouwen in de Kramerstraat en de Belgischestraat.

Maar plots hebben we wel beter zicht op de Doofpot, de voormalige Doopsgezinde Vermaning, nu in bezit van het Apostolisch Genootschap (en let op de meeuw links).

50woordenfoto

Soms zegt een foto meer dan 1000 woorden. 1000 vinden we teveel van het goede, maar foto’s van zaken waar we tegenaan liepen, voorzien wij of jij nu en dan van 50 woorden.

De foto werd gemaakt door Orkaan-lezer Lonneke Koolman, hieronder nogmaals (klik voor grotere versie).

Ook een foto met 50 woorden? Stuur ze aan De Orkaan.

Fietsersbond blijft ageren tegen paaltjes Havenstraat

De Orkaan - ma, 14/10/2019 - 07:00

Afgelopen vrijdag knalden we bijna zelf tegen het paaltje op de Havenstraat, de buurman kwam met piepende remmen met z’n voorwiel tegen het paaltje tot stilstand.

De verlichting op de straat is slecht, het plaatje (zonder reflectie of waarschuwingslicht) duikt plotseling op uit het duister.

De Fietsersbond Zaanstreek ageerde al eerder tegen de paaltjes. Ondertussen is er al een fietsongeluk bij zo’n paaltje gebeurd. Sonja Puhl-Diehle van de Fietsersbond stelt dat het gevaarlijk blijft: automobilisten passeren langs de smalle kant: “ze hebben dus geen enkele zin of remmende werking, maar zijn wel gevaarlijk.”

Behalve dat dit paaltje al een fietsongeluk heeft veroorzaakt, gaan automobilisten er gewoon langs de smalle kant langs. Ze hebben dus geen enkele zin of remmende werking, maar zijn wel gevaarlijk. https://t.co/ieVb9qcO1C

— sonja puhl-diehle (@sonjapuhldiehle) October 12, 2019

Druivenpluk bij de buren…

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 19:00

Als Zaandam af en toe een beetje Amsterdam is, is Amsterdam natuurlijk ook een beetje Zaanstreek, zeker Amsterdam-Noord.

In Noord waren we toevallig getuige van de druivenpluk bij No Chateau, een wijngaard in sportpark Melkweg, aan het eind van het snelfietspad langs de A8.

Op het sportpark is behalve de stadswijngaard No Chateau ook een biertuin / pannenkoekenrestaurant in een oude sportkantine (Proost en Stroop) te vinden, een vlindertuin, een natuurspeelplaats en ruimte voor varkens die vandaag de restanten van de druivenoogst (de afgekeurde exemplaren) te eten krijgen.

No Chateau, de Eettuin, de natuurspeeltuin, de varkens-knuffelplek en Proost en Stroop liggen in sportpark Melkweg aan de Meteorenweg in Amsterdam-Noord.

Mens Durf te Lezen Live! Geniet mee!

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 15:08

Vanmiddag barst de kleine zaal van het Zaantheater weer uit zijn voegen van letters die woorden vormen, waarmee boeken zijn geschreven en liedjes zijn verrijkt.

Met een kinderboekenspecial ter gelegenheid van de Kinderboekenweek 2019, wordt het publiek verrast, gekieteld en verwend. En wij zijn erbij!

Vanuit de coulissen proberen wij onzichtbaar te blijven, terwijl we aan alle kanten het podium belichten, zodat jij – ja, jij! – er ook een klein beetje live bij kan zijn.

Om 16:00 uur gaan we van start, en vanaf dat moment vullen wij dit bericht aan met foto’s, filmpjes en tekst.

Jeroen Kramer en Eline Langeveld winnaars Zaanse Schansloop

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 14:54

De 11e editie van de Zaanse Schansloop (10 km) werd gewonnen door Jeroen Kramer (AV Zaanland) bij de mannen met een tijd van 33 minuten.

Eline Langeveld (AV Zaanland) won bij de vrouwen met een tijd van 39:40.

Bij de 10 km-race van de mannen werden Awet Haille (Beverwijk, in 35:25) en Frank van der Sluism (Krommenie, in 35:26) tweede en derde. Bij de vrouwen finishten José Doorson (Zaanland, in 42:56) en Katia Ganda (Zaandam, in 43:51) achter Langeveld.

De 5-km werd gewonnen door Mike de Dood uit Wijdewormer in 17:13, Tijmen van ‘t Land (Wormerveer) en Menno Brendeke uit Zaandijk werden tweede en derde.

De korte afstand bij de dames werd een overwinning voor Jeske van der Pal (AV Zaanland) in 20:25 voor Sanne Lagerweij (Zaandam) en Anne-Marieke Visser uit Wormer.

Aan de wedstrijd deden meer dan 450 deelnemers mee. Een deel van de opbrengst komt ten goede aan het Zaans Natuur- en Milieucentrum.

(Wethouder Natasja Groothuismink van ROSA werd 7e bij de vrouwen in de 10km-loop.)

Foto: Jurriaan Bakker (Meneer de Fotograaf)

Ruth Pos: Blootgewoon

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 09:25

Potloden en krijt geslepen, we zijn weer begonnen.

Zoals elk jaar in oktober komen we met de vaste tekenfanaten van de modeltekenclub elke week een avond bij elkaar in de herfst- en winterperiode. Na een aantal omzwervingen in voorgaande jaren, zitten we nu alweer ruim 10 jaar in Het Weefhuis te Zaandijk.

Om mensen te tekenen die zich letterlijk blootgeven in de voor ons meest inspirerende poses. En dat vinden wij blootgewoon. Maar ook heel erg fantastisch en het is ook heel hard werken!

In de 70er jaren is de club van start gegaan in creativiteitscentrum Komma achter de Parkstraat in Zaandam. Bedoeld als atelier voor de vakkrachten van Komma en mensen die  beroepsmatig met tekenen bezig waren. Om iets nieuws te creëren wat er nog niet was in de Zaanstreek en om al doende nog meer vaardigheid in het tekenen te krijgen.

Mijn moeder was kunstschilderes en gaf ook jarenlang les en ik tekende voor mijn beroep maar dan in de reclame, dus sloten wij ons aan in 1978, dat is zo’n 42 jaar geleden.

De ramen van het gebouw moesten telkens goed geblindeerd worden want de jeugd had snel in de gaten dat zich daarachter iets ‘spannends’ afspeelde en probeerde daar klimmend en klauterend glimpjes van op te vangen. Elke week werd een model ingehuurd, we namen onze eigen tekenspullen mee en we werkten ons enthousiast in het zweet. (Na het portret gaat Ruth verder.)

Ruth Pos

Toen het Kommagebouw gesloopt moest worden weken we uit naar een kraakpand, de oude verffabriek van Sabel (1876-1982) aan de Westzijde waar later de muziekschool is gebouwd.

Kunstenaarsvereniging ‘Het Oog van Zien’ was er ook in gevestigd en de bovenverdieping werd bewoond door een kunstenaarsechtpaar dat ons voorzag van koffie en wat straalkachels want het was er ‘s winters bar koud en vochtig.

Ook dit gebouw werd eind jaren 80 gesloopt maar toen waren wij met de club al verhuisd naar het Zaans Filmhuis, sinds 1986 onderdeel van het jongeren cultuurinitiatief Drieluyk.

Dat was nog ver voor de drastische verbouwing in 2005 en het de hotspot Filmtheater De Fabriek werd (grappig want het was een school!). In de oude situatie werd er nog volop geblowd door de bezoekers en daar kregen wij ongewild wat van mee als we in de pauze wat gingen drinken aan de bar. Na de pauze waren we daardoor toch iets minder helder van geest…

Voor een onbepaalde tijd zijn we weer terug gegaan naar de kunstenaars-ateliers achter de Parkstraat naast de inmiddels gebouwde school Et Buut voordat we terecht konden in  buurthuis Hogendijk waar we vele jaren een mooi en ruim lokaal tot onze beschikking hadden. Echter, het buurthuis hield op te bestaan en werd een kinderopvang zodat er ineens alleen nog kleuterstoeltjes in ons lokaal stonden…

Onze huidige (6e) locatie Het Weefhuis, daar willen we niet meer weg. Voldoende ruimte, goed verwarmd, geblindeerde ramen en verse koffie en thee. Een top locatie en af en toe een expositie van ons werk behoort tot de mogelijkheden.

Mijn moeder heeft, als oudste lid, tot op zeer hoge leeftijd het modeltekenen uitgeoefend. Zij hield een soort handmatige ledenadministratie bij en beheerde de kas. Zij is er niet meer en ik behoor nu zelf met nog een paar mensen met onze 42 jaar ‘trouwe dienst’ tot de vaste oude kern van het atelier. Zolang al ontelbare blootgewone mensen tekenen van alle leeftijden, soorten en maten, in snel wisselende standen van 5, 7 en vaak wat bonusminuten erbij, het blijft prachtig. Dus dan moet het wel een passie zijn…

*Ruth*

Ruth Pos

Eerste ‘stille’ asfalt op de A8

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 08:55

Nog dit jaar, op 27 en 28 oktober, zal het eerste stuk van de A8 van ‘dubbel ZOAB fijn’ worden voorzien.

In de loop van 2020 zal ook de rest van de A8 tussen de Nauernasche Vaart en het Coenplein het ‘stillere’ asfalt krijgen.

Ook worden stille voegovergangen aangebracht en wordt begonnen met het isoleren van de bonkende brugklep van de Coenbrug. De werkgroep A8/Coenbrug zegt op hun Facebook-pagina:

“Wij hebben jarenlang hard geknokt voor dit resultaat. Het is een hele goede stap in de goede richting. Wij streven evenwel naar meer, en hiervoor gaan we in gesprek met de provincie NH op 28 oktober.”

Op 28 oktober vergadert de commissie Economie, Financiën en Bestuur van Noord-Holland.

In augustus werd bekend dat de oplossing via stiller asfalt door Rijkswaterstaat werd voorgesteld. Op het kaartje is de planning van de werkzaamheden te zien.

Foto/kaartje: RWS

Sjors van Leeuwen: De Houtsnip

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 08:08

Deze aflevering gaat over “De Houtsnip”, een molen niet ver van ‘De Vergulde Haan’ en ook gesitueerd in diezelfde polder: De Kalverpolder.

Deze polder werd bedijkt in 1637 en aan de dijkrand verrezen vele pel- en oliemolens.

“De Houtsnip” was een pelmolen, een bedrijfstak die vroeger veel gebezigd werd op het Kalf.

Pieter Claasz. Kuijper kocht met anderen op 7 januari 1727 een stuk grond in de Kalverpolder “groot 25 roeden en langs 7 roed”. (Een Amsterdamse roed is 3 meter 68 cm).

Op 20 oktober werd de Windbrief (het recht op het gebruik van de wind) afgegeven aan “Pieter Clasen Cuijper, cum suis wonende te Oost Saenen tot een wint molentje “De Houtsnip” om garst (gerst) te pellen op haar eijgen gront in de Kalverpolder onder Oost Saandam”.

Pelmolen “De Houtsnip” naar het oosten gezien.

Zelfde positie als vorige opname molen erf is het lichte perceel rechts, de sloot loopt daar nog om het oude erf heen.

Door de grote hoeveelheid molens was het voor de overheid erg lucratief om belasting te heffen op het gebruik van de wind (niets nieuws onder de zon!). Om te weten wie er betaalde werd elke molen verplicht een naam te dragen. Zij kregen dan een “Windbrief”. De overheid achtte dit noodzakelijk: “omme alle abuijsen” te voorkomen.

Deze naam kon bestaan uit een eigen naam: een persoon, een dierennaam, een beroep, een stuk  gereedschap, een Bijbelse – of soms een mythologische figuur.

De Rekenkamer van de domeinen in Holland gelastte in een brief van 17 juni 1693:

“deselve te gelasten aen hunne respective molens, voor sooverre die nogh geen naem souden mogen hebben, binnen 8 dagen aldsdan  eerstkomende een naem te geven en dit aendeselve te stellen ter bequaemster en sigtbaerster plaetsen met groote claere ende leesbaere letteren omme van verre beqaemeliken geleesen ende alsoo d’een uijt d’andere onderscheyden te connen worden”.

Naambord oliemolen “De Ooievaar” zichtbaar vanaf de Zaan.

Uiteraard moet “De Houtsnip” ook zo’n prachtig bord gehad hebben met een fraai schilderwerk van de betreffende vogel met daaronder de tekst voor diegenen die voldoende onderwijs hadden genoten om te kunnen lezen en schrijven, en dat was de minderheid.

Het moest vanaf de dijk en het water goed zichtbaar zijn voor iedereen, zoals beschreven in de voorafgaande tekst.

Overigens was en is de houtsnip een in de Zaanstreek en ook in de Kalverpolder niet veel voorkomende vogelsoort. Je vindt hem voornamelijk op de Veluwe, Noord-Brabant en plaatselijk in de Noord-Hollandse duinen.

Het is een unieke steltloper die vooral leeft in een omgeving met veel bos met een open natte humuslaag. Hij is moeilijk zichtbaar door zijn goede schutkleur en heeft korte pootjes.

Houtsnip in het hoge gras.

Bijzonder is dat zijn ogen net als bij een konijn 360 graden waarnemen, waardoor hij slecht naar voren kan kijken met als gevolg dat houtsnippen vaak sneuvelen tegen glazen ruiten die zij niet goed waarnemen.

De grootste slachting is evenwel toebedeeld aan de jacht, hij is een lekkernij in landen als Groot Brittannië, Frankrijk (jaarlijks 20.000!), Spanje en Italië.

Onze houten “Houtsnip” had van dat alles geen last. Hij werd gebouwd als gerstpelmolen, welke de buitenste schil van de gerst afhaalde zodat er gort overbleef die voor consumptie geschikt is.  (Voor het pelproces zie mijn vorige afleveringen).

In 1777 kocht Pieter Fransz. Graaf een kwart aandeel in de molen welke hij later door aankopen nog versterkte. Drie opeenvolgende generaties Graaf hielden de molen werkend .

In 1853 werd hij voor 10.000,00 gulden eigendom van koopman en fabrikant Hendrik Blans  (1801-1884) gehuwd met Elisabeth Besbrink welke meerdere pelmolens in eigendom had op het Kalf waaronder: “De Wildschieter” en “De Abraham”.

Pelmolen “De Wildschieter” staande op het Kalf, eigendom van H. Blans.

Tien jaar later was “De Houtsnip” al weer van het toneel verdwenen door barre omstandigheden. Hier leest u een verslag uit de Zaanse brandkroniek van 3 december 1863:

“’S namiddags woei er een harde storm uit het westen zoodanig, dat om 5 uur alle molens moesten staan voor den vreeselijken wind, die tot diep in den nacht duurde met regen en hagel. Tusschen 7 en 8 uur ontwaarde men brand in den pelmolen “De Houtsnip” ; t’vuur was in den kap begonnen en het duurde zeer kort of hij stond in lichte laaie vlam en viel spoedig, zoodat hij totaal verbrande; het was een verschrikkelijk gezicht, niets kon gered worden, er konden ook geen spuiten bijkomen door den storm”.

De oorzaak was een twijfelgeval: sommigen zeiden onweer anderen door het vangen (remmen).

Herbouw volgde als een van de laatst nieuw te bouwen molens in De Zaanstreek door molenmaker Gras voor het kapitale bedrag van 20.000,00 gulden. Hij had hem na een jaar weer bedrijfsklaar. Het verschil met de vorige “Houtsnip”; hij was nu ingericht als rijstpelmolen.

Een rijstpelmolen had een productie van rond de 800 ton rijst per jaar. De pelsteen was niet door met gaatjes beslagen scherp blik omgeven maar met ijzeren platen met gaatjes erin. Blijkbaar was er voor rijst meer sterkte vereist dan voor gerst. Een rijstpelmolen bezat een kleine maalsteen een zogenaamde “paddiesteen”, dan twee pelstenen, een harp, en een waaierij. De bewerking vergde 6 sneden of reizen, dat wil zeggen dat de rijst zes keer moest worden behandeld, eerst paddien, dan pellen en tot slot gepoetst en gesorteerd. Het begrip “paddie” staat voor gedorste ongemalen rijst.

Rijst was het nieuwe volksvoedsel en de aanvoer was enorm. Zo zelfs dat het restproduct, het rijstmeel, ook nog geld opbracht.

Handel in rijstmeel 1872 Blans, hij had wel een andere partij maar voor een hogere prijs!

Tijdens de ingebruikname van de nieuwe molen droeg peldersbaas Gerrit van Ederen een door schipper Pieter Spillekom gemaakt gedicht voor, waarvan hier een paar fragmenten:

” ‘t Was avond en feller verhief zich de wind!
‘t Is een enkeling die zich nog buiten bevindt;
Wie kan houdt zich binnen de wanden.
Op eens klinkt een kreet die het buurtschap verschrikt.
Dan een vuurgloed waarin een angstig oog blikt;
de Houtsnip, o ramp stond te branden.

Het drama voltrok zich: de houtsnip werd as.
Hoe schoon en hoe vlug deze vogel ook was:
Hij viel als een puinhoop te neder!
Zijn stof op de vleugels der wind als gejaagd
Heeft hem in een oogwenk van d’aarde gevaagd;
Hij vlood en keerde niet weder.

Niet weder?…….toch wel!…..en met spoed!
Gelijk als een Phoenix verrijst uit de gloed.
Zo is hij ook thans weer herrezen.
Gij, meester die ons thans weldoend onthaalt.
Gij hebt met Uw werkzame geest niet gedraald;
Gij wilt zijn herschepper weer wezen!”

Deze “herschepper” was de zoon van Hendrik Blans, Klaas Blans (1831-1878) gehuwd met Johanna Clasina Rietveld. Hij herbouwde “De Houtsnip” en verwierf na 1873 ook “De Grauwe Gans” aan de Kalverringdijk. (Zie ook de eerdere aflevering.)

Klaas Blans 1831-1878.

Stoom overtrof al snel de wind en in 1876 werd er aan de Oostzijde te Zaandam aan de Zaanoever een nieuwe rijstpellerij “Birma” opgezet met een stoominrichting van 200 PK met daarin ook opgenomen de panden “Bassein”, “Rangoon”, “Java” en “Rijsthalm”.

Klaas Blans woonde in de Oostzijde 109 te Zaandam (het latere nieuwbouwgedeelte van het molenmuseum te Koog aan de Zaan) en hield daar ook kantoor.

Zaandam Oost, Oostzijde 109 later nieuwbouw Molenmuseum Koog aan de Zaan woonhuis van Klaas Blans.

Een vorige woning van Hendrik Blans, Oostzijde 59, werd na zijn dood aangekocht door de gemeente Zaandam, op 8 februari 1919, voor 30.000,00 gulden om er een polikliniek annex verpleegtehuis van te maken.

Zaandam Oostzijde 59 v.m. woonhuis Blans later polikliniek annex verpleegtehuis.

Voor ernstige zaken, zoals opereren, moest men voor het autotijdperk per fietsbrancard via de pont over het Noordzee kanaal naar Amsterdam gebracht worden.

Niet alleen de molens werden door brand getroffen, ook de fabriek ontkwam er niet aan.

Op 11 december 1883 om half twee s’ nachts werd de stoompellerij “Birma” door brand verwoest. Het personeel had de fabriek tegen elf uur verlaten, toen was er nog niets aan de hand. Kort voor deze brand, in 1882, waren de molens “De Wildschutter” en “De Grauwe Gans” verkocht.

De herbouw van “De Birma” werd met kracht ter hand genomen door de zoon van Klaas Blans, Hendrik Klaaszn. Blans (1857-1917), hij was getrouwd met Johanna Maria Diekman.

Voor de bouw van de grotere stoompellerij ging hij een compagnonschap aan met zijn broers: Nicolaas Johannes Blans (1856-1916) en Thomas Martinus Blans (1866-1944).

Thomas Martinus Blans 1866-1944.

Vanaf dat moment gaat “De Houtsnip” alleen nog maar met een platte steen rijstdoppen malen hetwelk een zeer brandgevaarlijk werk was. Tussen de doppen zaten soms oude spijkers e.d. die tijdens het malen een vonken regen konden veroorzaken en zodoende soms brand.

Naast de molen ”De Houtsnip” en de pellerij “Birma”, bezaten de gebroeders Blans diverse pakhuizen. In 1892 kwamen er nog twee stijfselfabrieken bij: “De Concordia” en “De Ruiter”.

Zeer vooruitstrevend bleek Blans, want in 1886 laat hij de “stoomrijstpelmolen” van elektrisch licht voorzien door de firma Mijnssen & Co.

Stoompellerij Rangoon, Birma en Bassein firma Kl. Blans.

Hij bemoeide zich ook actief met het gedrag van zijn werknemers, met name ten aanzien van drankgebruik, op een maandag in 1885 als er een sjouwersploeg aan het werk is in de fabriek bemerkt hij dat er drank gehaald wordt onder werktijd. Hij gelast dan om het hek bij de fabriek te sluiten. Maar de dorst naar drank is zo groot dat een zeker T. Teer bij het klimmen over het hek zijn evenwicht verliest en vast gespiesd wordt op de punten van het hek. Zijn maats halen hem van het hek, meer dood dan levend. In het verslag staat: “De toestand van den lijder is zeer bedenkelijk, wat te treuriger is, daar hij gehuwd is, en een talrijk gezin heeft.”

Ondanks dit soort ongelukken gaat de productie weer gewoon door en ook het gebruik van drank. In 1892 wordt een te klein drijfwiel verkocht en vervangen door een grotere om de capaciteit van de stoompellerij te laten groeien.

Verkoop drijfwiel Blans, Nieuws van de Dag 1892.

De groei van rijstverwerking was enorm. Tussen 1901 en 1910 exporteerde Birma (vandaar de naam voor de fabriek) alleen al jaarlijks 170.000 ton naar Nederland, waarvan een groot deel zijn weg vond naar de Zaanse fabrieken van Kamphuijs, Blans en Laan.

Na het overlijden van Klaas Blans in 1878 wordt er door zijn weduwe Johanna Rietveld een bedrag van 71.000,00 gulden geleend om in de Oostzijde een nieuwe katholieke kerk te bouwen: De Bonifatiuskerk. De kerk is een ontwerp van A.A. Margry en J.M. Snickers in neo-gotische stijl. De altaarsteen, voor de op 1190 palen gefundeerde kerk, wordt op 21 mei 1899 gelegd door de bisschop van Haarlem Mgr. Bottemanne.

Zaandam Oost Bloemgracht altaar steenlegging St. Bonifatiuskerk 21 mei 1899.

De totale bouwkosten bedroegen 130.000,00 gulden dus de bijdrage van Johanna was beslist substantieel te noemen. Zodanig zelfs dat haar man in een glas in loodraam als St. Nicolaas is afgebeeld en Johanna als Maria aan de andere zijde van het gebouw.

Klaas Blans als St. Nicolaas, kerkraam St. Bonifatiuskerk ZW beuk.

In 2012 was de kerkvloer zeer slecht en was er 700.000,00 euro nodig om de vloer te herstellen, deze kwam in 2016 gereed. Deze restauratie overtrof dus ruimschoots de bouwkosten voor het hele kerkgebouw in 1899!

Drank keert als thema weer terug als er in Het nieuws van De Dag van 11-05-1893 gemeld wordt dat: “De heeren N. Blans, H. Zwaardemaker en A.P. Fortanier J.Z. te Zaandam hebben een plan opgevat, om aldaar een afrekenings lokaal , tevens Volkskoffiehuis, te stichten, opdat de werklieden aan de haven niet meer hun loon in kroegen zullen ontvangen.”

Blans leverde ook aan Defensie, in april 1898 bezochten officieren en leerlingen van de Hoogere Krijgsschool: het koloniaal museum te Haarlem, de schoenenfabriek van Larssen in Amsterdam en tot slot ook de rijstpellerij van de heer Blans te Zaandam.

In het jaar 1904 leverde Blans 88400 kilo rijst voor de militairen die de Hollandsche Waterlinie bemanden à raison van 14,40 de 110 kilo. Eerder had hij al zaken gedaan met Justitie, door in 1901 44000 kilo gort te leveren voor alle Nederlandse gevangenissen.

Bijzondere vermelding mag er ook zijn voor het feit dat Hendrik Klaaszn. Blans in 1898, met een vijfde part, deel neemt aan de naamloze vennootschap: Baleinfabriek “patent Hunkemöller” te Amsterdam. Lingerie bracht misschien wel meer op dan handel in rijst en granen!

Reclame corset Hunkemöller Nieuws van de Dag 13-10-1902.

Hij had ook iets met water, want op 21-08-1907 neemt hij deel aan betrouwbaarheidswedstrijden van de Nederlandse Motorbootclub in Sneek. Bij de snelheidswedstrijden in klasse twee is de winnaar “Trio” van de heer Simon de Wit (ja de Simon) in 7 uur en 19 minuten en 49 seconden! In klasse drie is de eerste “Meeuw” van de heer Kl. Blans te Zaandam in 9 uur, 42 minuten en 32 seconden. Men sprak van de heren “Botoristen” die met het grootste gemak weer terug voeren over de woelige Zuiderzee naar Zaandam. Hoeveel uur, minuten en seconden dat duurde is niet bekend!

De boot “De Meeuw” werd op 04-07-1912 in de nacht door onbekende oorzaak door brand verwoest terwijl hij in het schuitenhuis lag gevuld met 150 liter benzine. Hij was overdag nog naar de grote brand van de oliekokerij van Jacob Vis gevaren aan de Kalverringdijk: een vroege vorm van ramptoerisme.

Intussen is de laatste molen van Blans “De Houtsnip” al in 1903 uit de verzekering genomen en dat betekende stilstand en wachten op de sloper. Die kwam in februari 1904. Het was molenmaker Boerendans uit Zaandam. Hij demonteerde het achtkant met kap, roeden en stelling met een deel van het binnenwerk. De onderbouw met schuren bleven staan om als pakhuis dienst te doen, daarover later meer.

Boerendans verkocht de kap met roeden en stelling ten behoeve van een te verbouwen stenen molen te Maartensdijk provincie Utrecht.

Molenaar Wouter Bomas afkomstig uit Ede vroeg toestemming om de bestaande stenen molen die als grondzeiler, een molen die vanaf de grond wordt bediend, te verhogen tot een stellingmolen. Daar vonden de kap, as en roeden als ook de stelling van “De Houtsnip” een tweede leven als meelmolen genaamd “De Hoop”.

Utrecht Maartensdijk meelmolen “De Hoop” v.m. pelmolen “De Houtsnip” Zaandam Oost.

Kort daarop wordt er nog een petroleummotor ingebouwd voor de windstille dagen. In de Eerste Wereldoorlog is er zelfs een zaagraam ingezet om met de molen hout te zagen.  Bomas werd  opgevolgd door twee zoons, zij verkopen de molen uiteindelijk in 1926 aan T. Muda die uit een bekend Groninger molenaarsgeslacht stamt. Zijn zoon liet de molen onttakelen na de Tweede Wereldoorlog. In 1961 werd er op de stenen romp een  koepel geplaatst en leek het net een vuurtoren. Rond 1966 verdween ook dit laatste restant en is Maartensdijk molenloos met alleen nog een Molenstraat!

Utrecht Maartensdijk romp met vuurtoren “De Hoop” gesloopt in 1965.

Wij pakken de Zaanse draad weer op als Zaandam op 29-04-1908 met een vaartocht en een rijtoer bezocht wordt door Koningin Wilhelmina en Z.K.H Prins Hendrik, zij nemen ook de tijd om de fabrieken van de firma Blans te bekijken.

Met belangstelling zien zij het ophijsen van de balen, het voeren langs de transportbaan, het malen en sorteren en tot slot de verwerking in de griesmeelmalerij voor het maken van kindermeel. Bij die gelegenheid wordt Hendrik Klaaszn. Blans ridder in de orde van Oranje Nassau.

In het jaar 1909 ontbrand er in de plaatselijke pers nog een dispuut over het gratis verstrekken van gort aan behoeftigen door Blans via de R.K. St. Vincentius Vereniging. De socialistische voorman J.E.W. Duijs schrijft in zijn krant “De Voorpost” dat de Roomsch Katholieke Armenbedeling via de St. Vincentius Vereniging:

“een soort van gort verstrekken door de firma Blans, welke gort niet anders dan voor beestenvoer bestemd kan worden”. C. de Mooij zet de tegenaanval in met een “dat de door u bedoelde gort een in elk opzicht menschwaardig voedsel is. Je moet ze maar proeven!”

Nu we het toch over beestenvoer hebben: in 1911 doet Hendrik Klaaszn. Blans nog een poging een fabriek voor veevoer op te zetten aan het Utrechtse Jaagpad te Leiden met twee stoomketels en een benzinemotor. B&W van Leiden wijzen deze aanvraag af met het oog op brand of ontploffingsgevaar.

In 1910 is er een naamsverandering naar de “Firma gebroeders Blans”, fabriek voor graan, rijst en stijfsel.

Dan slaat het noodlot toe, de Eerste Wereldoorlog breekt uit en de export van rijst uit Birma valt weg. De Nederlandse regering neemt alle rijst in Nederland in beslag als noodvoorraad.

Tot overmaat van ramp overlijden Nicolaas Blans in 1916 en Hendrik Klaasz. Blans in 1917.

Thomas Martinus Blans staat er helemaal alleen voor, zonder de steun van zijn broers, terwijl de wereld van rijstverwerking om hem heen instort.

Hij klampt zich volledig vast aan zijn geloof en doet in februari 1919 een oproep om een Katholieke Werkgeversvereniging te vormen:

“De strijd voor of tegen Christus en zijn kerk wordt met den dag heviger en treedt meer en meer naar voren”.

Kort daarvoor, in het zelfde jaar, meldt de krant De Maasbode: “men meldt ons uit Zaandam. Ten gevolge van de malaise in de rijstpellerij c.a. met het vooruitzicht dat deze industrie wel geknakt zal blijven is de firma Blans er toe over gegaan haar personeel dat van 1914 af in dienst gehouden was te ontslaan, met uitzondering van hen die meer dan 25 dienstjaren hebben”.

Uiteindelijk rest hem niets anders dan als laatste firmant de firma Blans te liquideren in 1919.

Dat hij daar goed aan gedaan heeft blijkt wel uit het feit dat toen de rijsthandel weer werd vrijgegeven in 1920 de landen in Oost Europa en Argentinië zelf waren gaan pellen.

Zaandam Oost Blans verkoop machines fabrieken na liquidatie 1920.

Export naar landen rond de Balkan en de Oriënt verviel ook en in Engeland en Duitsland ging men ook zelf  pellen. De handel had geen toekomst meer.

In de haven van Zaandam is dat goed te zien in de rijst aanvoer cijfers: in 1926 nog 799.493 balen en in 1927 nog maar 564.862 balen. Het complex van Blans gaat in de verkoop en de nieuwe eigenaar wordt Het Blauwhoedenveem, zij maken de fabrieken tot opslagplaats en verwijderen alle machines (foto 18), ook nemen zij de werklieden over maar niet het kantoorpersoneel. Thomas Martinus Blans overleed op 14 november 1942 te Wassenaar 76 jaar oud.

In het bovenstaande stuk had ik beloofd om terug te komen op de overbleven schuren van “De Houtsnip”. Zij zullen een bepalende rol gaan spelen in het behoud van De Kalverpolder.

De overgebleven restanten werden nog gebruikt voor opslag na afbraak van de molen. In 1917 komt er nog een verzoek binnen bij het gemeentesecretariaat door J.C. Keg & Zn. voor een vergunning van opslag van lompen in de vroegere molen “De Houtsnip” staande in de Kalverpolder. Blans verhuurde het complex en zorgde voor het onderhoud van de schuren. Een van de mensen die betrokken was bij dit onderhoud en wel speciaal het metselwerk, was Everardus (Evert) Petrus Clijnk ( Den Haag 1896-Zaandam 1977) die gewapend met zijn troffel en specie regelmatig deze uithoek in De Kalverpolder in de midzomer bezocht.

Hij wordt diep geraakt door de schoonheid van de aanwezige natuur: de dieren, vogels en planten op deze afgelegen stille plek van Zaandam.

Helaas voor hem stopten deze bezoekjes met het verdwijnen van de schuren, zij werden afgebroken tussen 1918 en 1923.

Het gezin Clijnk was oorspronkelijk afkomstig uit St. Oedenrode in Brabant en de mannen waren gespecialiseerd in het metselen van Rooms Katholieke kerkgebouwen.

Zij kwamen volop aan het werk door het reveil van het katholicisme dat rond 1880 volledig tot wasdom kwam met als grote exponent de architect P. Cuypers. Hij liet kerk na kerk bouwen (70 in totaal !) en werd later vooral bekend door zijn Centraal station van Amsterdam, Het Rijksmuseum en de restauratie c.q. nieuwbouw van kasteel Haarzuilens.

Pierre Cuypers architect o.a. Het Rijksmuseum en Centraal station Amsterdam.

Als nijvere katholieken trok de familie Clijnk naar plaatsen waar veel werk was; zo ook naar de Zaanstreek. Op 03-05-1899 schreven zij zich in en werkten o.a. mee aan de opbouw van de Bonifatius kerk in de Oostzijde van Zaandam. Naast de kerken was er ook een enorme aanwas aan fabriekspanden waar ook veel stenen te verwerken waren. Vader Th. Clijnk runde het metselbedrijf op Molenpad nr. 20 te Zaandam, hij adverteerde met: “Je adres voor degelijk en billijk burgerwerk.”

Omdat Blans ook een katholieke werkgever was gunde hij ook veel werk aan andere katholieken. Hier zit ook de link tussen de familie Blans en Clijnk.

Evert zat niet stil en liet zien dat hij over meer kwaliteiten beschikte dan alleen metselen, hij werkte zich door veel studie op tot opzichter gemeentewerken voor de gemeente Zaandam.

Daarnaast was hij ook politiek actief voor De Katholieke Volks Partij (K.V.P.), hij zat daarvoor later in de provinciale staten van Noord-Holland en hield dat dertig jaar vol.

Zijn toenmalige baas, burgemeester Thomassen van Zaandam, had met zijn college de aspiratie om zoveel mogelijk woningen te bouwen binnen de gemeentegrens. Zijn oog was ook gevallen op het oostelijke deel van de Kalverpolder om er een nieuwbouwwijk neer te zetten.

De eerste aanzet hiertoe vormde de bouw van het St. Michael college aan de Leeghwaterweg, zodat de toekomstige bewoners alvast een school ter beschikking hadden.

Er was toen echter al sprake van de opbouw en overplaatsing van molens en Zaanse huizen naar de oevers van de Zaan om er een reservaat voor Zaanse houtbouw te vestigen.

De Zaanse erfgoedverenigingen, zoals Zaans Schoon en vereniging De Zaansche Molen tekenden ernstig bezwaar aan tegen het bebouwen van de polder aan de oostzijde.

Er volgden protestacties met borden en spandoeken.

Zaandam Oost verfmolen “De Kat” spandoek red de Kalverpolder. Dit is door Evert Smit opgehangen bij bezoek van een delegatie.

Er brandde een strijd los tussen gemeente en provincie waarbij Evert Clijnk een bijzondere rol vervulde.

In november 1962 neemt fractieleider Esser van De K.V.P. stelling tegen het onbebouwd laten van de polder door partijgenoot Clijnk:  hij beticht Zaans Schoon en De Zaansche Molen van een halsstarrige houding:

“Het bezig zijn met het verleden maakt het beide verenigingen moeilijk ook nog de toekomst van de streek te zien. Een compromis is alleen bebouwing aan de oostkant met een brug over de Zaan bij de oliemolen “De Koperslager”.” (Verbrand in 1964 te Zaandijk).

Erfgoedvereniging Heemschut, middels secretaris Ton Koot, stelde zich achter Zaans Schoon en De Zaansche Molen. )

Dan gebeurt er iets bijzonders: Evert Clijnk gaat dwars tegen zijn eigen partij en burgemeester Thomassen in door een motie op te stellen waarbij de Kalverpolder niet bebouwd zou mogen worden, bekend als de motie Clijnk.

Evert Clijnk de man van de motie voor het behoud van de Kalverpolder. Collectie Rob Clijnk.

Op 10-01-1963 volgt er in de Provinciale Staten een inleiding van Clijnk. De verslaggever noteert: “En toen stevende met driftige stappen statenlid E.P. Clijnk naar het spreekgestoelte. Vanachter zijn brilleglazen fonkelden een paar verontwaardigde ogen. Hij trok van leer tegen Dr. W. Sluimer, een Amsterdammer die bouwen voor overlopers bepleite”.

De provinciale subsidie voor de op te zetten Zaanse Schans bedroeg 420.000,00 gulden. Naast een nieuwbouwwijk zou dit weggegooid geld zijn. Hij noemde aan het slot van zijn betoog De Zaanse Schans, de long waardoor de Zaanse bevolking in de toekomst zal ademen.

Op 23 januari 1962 aanvaarden de Staten met algemene stemmen de motie Clijnk.

Deze hield in:

”Volledige openhouding van de polder voor Zaanse huizen, molens, en natuurschoon, en een verzoek om bij het volgende streekplan de bestemming van de Kalverpolder te wijzigen tot natuurreservaat en recreatiegebied.”

Wat heel speciaal is dat vrijwel alle partijen zich achter deze motie schaarden, zelfs de CPN en de PVDA middels Roel de Wit, de latere commissaris van de Koningin in Noord-Holland.

Wat wel meespeelde is dat De Wit van huis uit was opgeleid als bioloog en zo ook een band met de veenweidepolders had.

In een uitzending op 23-05-1966 van het VARA programma “Weer of geen weer” van Bert Garthoff werd de 80 jarige opzichter van de Kalverpolder Willem Koel ten tonele gevoerd, hij sprak er de legendarische woorden:

”Dut geloof ik: hai blaift éspaard”.

Protestvlag tegen het bebouwen van de Kalverpolder collectie Ed Brinkkemper.

In 1969 toen Evert Clijnk zich had teruggetrokken uit de actieve politiek is hij met vele anderen uit de K.V.P. gestapt na de nacht van Schmelzer en is in de Zaanstreek betrokken geweest bij de oprichting van De Politieke Partij Radicalen (PPR), waar hij als 72 jarige geen bestuursfunctie nam maar wel adviseerde. In korte tijd had de partij hier 40 leden.

De nieuwe partij maakte zich sterk op het gebied van natuur en milieu, hetgeen weer goed past in de keuze van Evert Clijnk voor de Kalverpolder. Hij maakte er ook geen geheim van dat hij de ERA flats in Zaandam liever niet had zien bouwen, in zijn optiek kwamen ze er alleen voor de overlopende Amsterdammers.

Hij heeft als voorbode van een nieuwe tijd gewerkt, die het bewustzijn van de bewoners in de Zaanstreek wakker schudde om iets aan het behoud van hun eigen omgeving te doen. Een teken daarvan is dat in april 1971 het Kontakt Milieubeheer Zaanstreek werd opgericht met als doel het verbeteren van het milieu en behoud van het Zaanse landschap.

In de Typhoon van 18 september 1974 stond een brandbrief gericht aan de toenmalige minister Harry van Doorn van de PPR om de Kalverpolder met spoed van rijkswege onder toezicht van Staatsbosbeheer te plaatsen. De PPR is later opgegaan in Groen Links.

In het Kalf is nog steeds een restant van de planologische misser uit de jaren zestig te vinden in de vorm van de Scholtenweg die bij het Kolonelsdiep ineens een rare buiging maakt en langzaam door de wijk richting “Het Heerenhuis” slingert. De bedoeling was dat de Scholtenweg rechtdoor over de Braaksloot naar Wormer zou worden doorgetrokken, vlak langs de nieuw te bouwen wijk in de Kalverpolder.

Later is de gereserveerde grond hiervoor bebouwd met  het bejaardentehuis “Nieuw Groenland”.

Wat zijn wij Evert Clijnk toch schatplichtig; als hij niet in zijn jonge jaren zo gegrepen was door al het moois wat de Kalverpolder toen al bood, door zijn bezoekjes aan de restanten van “De Houtsnip” dan was er nu een hele nieuwbouwwijk als een muur tussen Kalverpolder en De Wijde Wormer geweest.

We zouden iets kunnen goedmaken door het mooie laarzenpad dwars door de Kalverpolder om te dopen tot “Het Evert Clijnk Pad” als herinnering aan zijn enorme inzet en strijd voor het behoud van De Kalverpolder.

Kalverpolder het laarzenpad.

Door bouwvalligheid van de bruggen is het nu gesloten, maar wat zou het mooi zijn om bij de heropening de nazaten van Evert Clijnk uit te nodigen, en dan samen met hen, door een paar laarzen aan te trekken, het pad met het mooiste uitzicht van De Zaanstreek symbolisch weer in gebruik te nemen!

Tekst en beeld Sjors van leeuwen

Met dank aan: Gerrit Smit, Fulco Rol, Ed Brinkkemper en Rob Clijnk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Delta Pianotrio: meesterlijke musici

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 07:55

Je verjaardag vieren door met jouw feestvierders naar een Nieuwe Huys-concert in De Vermaning in Zaandam te gaan: dat is nog eens een mooi cadeau om te geven en te beleven!

Zo ging het er zaterdagavond aan toe: de helft van de stoelen was gereserveerd voor ‘een partijtje’. En wat kregen zij – en de rest van het publiek – een prachtig concert door het sprankelende Delta Pianotrio te horen!

Door Winnie de Wit – foto’s Jan Lapére

De musici zijn jong, werken hard en spelen met grote intensiteit. Gerard Spronk bespeelt de viool licht, alsof het geen enkele moeite kost, celliste Irene Enzlin speelt ingetogen en Vera Kooper danst over de toetsen en je leest de muziek van haar gezicht af.

Het programma was een mooie mix tussen bekend werk aan begin en eind – Pianotrio in E nr 28 van Joseph Haydn en Pianotrio nr 1 in D mineur opus 49 van Felix Mendelssohn – en daar tussenin Plainscapes van de Estse componist Peteris Vasks. Een werk dat oorspronkelijk geschreven was voor viool, cello en vierstemmig, tekstloos koor, maar dat hij bewerkt heeft voor pianotrio.

Volgens organisator Roel Stern wordt Vasks veel gespeeld, maar waarschijnlijk dan niet zozeer in de Zaanstreek. Het werk beleven met je ogen dicht was als een wandeling door een prachtig natuurlandschap, met vogelgeluiden, een stromend beekje en de wind, die soms zacht en rustgevend, maar op een ander moment angstaanjagend hard en wild om je oren woei.

Een prachtig citaat van Peteris Vasks sierde het programmablad: Wellicht bevat mijn muziek droefheid, maar het bevat ook heel wat optimisme en idealisme. Schoonheid en harmonie zijn zeldzaam in het leven, maar mogelijk in de muziek… Ik ga door het pessimisme heen om uiteindelijk ‘Ja’ te kunnen zeggen tegen de schoonheid van de wereld.

Een boodschap waaruit we hoop en troost putten, in deze voor de Koerden in Syrië zo afschuwelijke, meedogenloze tijd.

Waarheen? Schansloop, paddenstoelen, Barbershopkoor, Concordia, Mens durf te lezen…

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 07:30

Zondag 13 oktober: Zaanse Schansloop, Ensembledag in Jisperkerk, Joanne Zegers in Het Weefhuis, Luchtoorlogsmuseum Fort Veldhuis, Historische wandeling Wormerveer Zuid, Dames Barbershopkoor West Side Sound met Louis Swing Orchestra in Noorderkerk, paddenstoelen, Klassiek aan de Zaanbocht, Hannie Husslage in Het Blauwe Pand, Concordia Sensations Orkest, Mens durf te lezen! NIGUN in Wormer, Zaanse Vogelwacht, Reptielenmiddag, herfstconcert Sorores Meae…

Maandag 14 oktober: Grote Zaanse Geschiedenisquiz, Herfstconcert FluXus Muziekschool, Santiago-lezing, najaarslezing Zaanse Vogelwacht..

Dinsdag 15 oktober: Raad Wormerland, Najaarsbijeenkomst Stichting Krommenieër Woudpolder…

Woensdag 16 oktober: Raad Wormerland, Deka Wormerveer weer open, sportcongres, Open Dag Agora…

Donderdag 17 oktober: De Corner met CdK Noord-Holland Arthur van Dijk, Raad Zaanstad met Arthur van Dijk, inloopbijeenkomst afval-inzameling Poelenburg, Raad Zaanstad, Banenmarkt, Nicolás Jaar & Vincent de Belleval in Het Hem…

Vrijdag 18 oktober: Lezing over Mary Pos, Tim Akkerman, Metal in De Groote Weiver, Nicolás Jaar & Vincent de Belleval in Het Hem, Bos & Bos in Het Weefhuis, Zeven keer Zaans met Zaanse toneelschrijvers, IFIKZ festival…

En… Honig Breethuis: Chinees blauwwit uit Zaans bezit (t/m 13 oktober), Ploeg in de Cacaoboom Zaandijk (t/m 19 oktober), Stadhuis Zaanstad: Romeinen in Krommenie (t/m 22 november), Nieuwe Helden in ArtZaanstad (t/m 24 november), Oostzaanse Kunstenaars in de Kunstgreep (t/m 5 november), Marco Termeer in Gallery Greens (tot 1 december), Zaans Museum: Verkadeboek Herfst uit 1908 (t/m 20 december), Natuurlijk Natuur bij Galerie Staphorsius (t/m eind december), Zaanse werken van Heijenbrock in Zaans Museum (t/m 2 februari 2020) en films in De Fabriek…

Nog meer? Check de Zaanse Evenementen Kalender.

Wekelijks in De Orkaan: alles over uitgaan, events, kunst en cultuur. Tips en suggesties? Stuur ze via Twitter, Facebook of mail naar De Orkaan.

DEZE WEEK

Zondag 13 oktober

  • Jisperkerk: Ensembledag voor amateurs, 10:30
  • Joanne Zegers in Het Weefhuis, met Texaanse fotograaf Earl Lundquist.

  • Luchtoorlogsmuseum Fort Veldhuis, Genieweg Heemskerk, geopend, lezing 14:00 over “Duitse Nachtjacht en Nachtjager Azen in Nederland” door Ron van der Aar
  • Historische wandeling Wormerveer Zuid, Clubhuis Historische Vereniging Wormerveer, Wormerveer, 14:00
  • Concert Dames Barbershopkoor West Side Sound met Louis Swing Orchestra, Noorderkerk, Zaandam, 15:00
  • Klassiek aan de Zaanbocht: Olga Persits, orgel en klavecimbel, Wormerveerse Vermaning, Wormerveer, 15:00
  • Opening Expositie Hannie Husslage, Het Blauwe Pand, Zaandam, 15:00
  • Paddestoelen-rondleidingen in de Heemtuin, Zaandam, om 11.00 en 14.00 uur
  • Reis mee met Concordia Sensations Orkest, Muziekvereniging Concordia, Oostzaan, 15:00
  • Zaans literaire salon Mens durf te lezen! Zaantheater, Zaandam, 16;00
  • Zaanse Bokketochie, vanaf 13:00

  • Zaanse Schansloop, ‘de meest pittoreske loop van Nederland’ over 5 of de 10 kilometer. Een deel van de opbrengst komt ten goede aan het Zaans Natuur- en Milieucentrum, starttijd 11:00 uur

  • Start van het nieuwe concertseizoen met Klezmerband NIGUN en Pim Wouters en Jasper Rijken in de MM-kerk in Wormer, 14:30

  • Najaarslezing van de Zaanse Vogelwacht met natuurfotograaf Marinco Lefevere uit Winkel over de natuur en vogels in Ethiopië, 14.00 uur in het Wapen van Assendelft, Dorpsstraat 533

  • Reptielenmiddag op de Stadsboerderij, De Weer 31, 14:00-16:00

  • herfstconcert van Sorores Meae, Doopsgezinde vermaning, Westzijde 80, Zaandam

Maandag 14 oktober

  • Grote Zaanse Geschiedenisquiz, Zaantheater, 19.30 uur
  • Najaarslezing van de Zaanse Vogelwacht met natuurfotograaf Marinco Lefevere uit Winkel over de natuur en vogels in Ethiopië, 20.00 uur in De Stoomhal, Pakhuisplein 44, Wormer
  • Open Podium Herfstconcert, FluXus Muziekschool Pasveerzaal, Zaandam, 19:30
  • André & Monique Stelling geven lezing over Santiago de Compostella, ICBS De Vuurvogel, Zaandam, 20:00

Dinsdag 15 oktober

  • Raad Wormerland, 20:00
  • Najaarsbijeenkomst Stichting Krommenieër Woudpolder met Willem Rol die presentatie geeft over de natuur van de Zaans veenweidegebieden, Buurthuis De Pelikaan, Krommenie, 20:00

Woensdag 16 oktober

  • Raad Wormerland, 20:00, over de profielschets van de nieuwe burgemeester. Aan deze raadsvergadering neemt ook commissaris van de Koning Arthur van Dijk deel.
  • Deka Wormerveer weer open
  • Open Dag Agora Scholen, Zaanstad
  • Zaans Sportcongres, Topsportcentrum De Koog, 19:00
  • Lezing over Mozarts ‘Zauberflöte’ in Loge Anna Paulowna, Zaandam, 19:30

Donderdag 17 oktober

  • Buitengewone vergadering van de raad Zaanstad ivm ambtsbezoek Arthur van Dijk, Commissaris van de Koning, 15:45
  • De Corner, met CdK Noord-Holland Arthur van Dijk, 17.00 uur
  • inloopbijeenkomst afval-inzameling Poelenburg Wijkcentrum Poelenburcht, Weerpad 1A, Zaandam, 17:00-19:30
  • Raad Zaanstad, 19:30
  • Banenmarkt tbv werkzoekenden, Cultureel Centrum Bullekerk (Westzijderkerk), Zaandam, 11:00
  • Nicolás Jaar & Vincent de Belleval met ‘sound- and light installation Retaining The Energy, but Losing the Image – onderdeel Amsterdam Dance Event, Het Hem 18:00 – 20:00

Vrijdag 18 oktober

  • Lezing door Babs Boter: Mary Pos (1904 – 1987), over Nederlands eerste vrouwelijke reisjournalist, geboren in Zaandam, 14.30 uur incl. rondleiding archief
  • Nicolás Jaar & Vincent de Belleval met ‘sound- and light installation Retaining The Energy, but Losing the Image – onderdeel Amsterdam Dance Event. Het Hem, 18:00 – 20:00
  • Tim Akkerman: Tim sings The Boss, De KunstGreep, Oostzaan, 20:30
  • Black Fuse: Stoner meets Sludge, picking up Metal, De Groote Weiver, Wormerveer, 21:00
  • Bos & Bos: expositie van Simon Bos en zijn dochter Meike Lieve Bos in Het Weefhuis van vrijdagavond 18 oktober van 17:00 tot 21:00 uur en zaterdag en zondag, 19 en 20 oktober van 11:00 tot 17:00 uur

  • Zeven keer Zaans met Zaanse toneelschrijvers en spelers om korte en krachtige scenes. Een samenwerking van het Zaans Toneelhuis Theatermijn, Het Speelt en IFIKZ. De spelers komen dit jaar van TG Assendelft, TROEP, Raamtheater, Steeds Voorwaarts, PPG, Theaterschool Theatermijn en NOVA College Artiest. Verkadefabriek

ALTIJD

LANGLOPEND

T/m 13 oktober: Honig Breethuis, Chinees blauwwit uit Zaans bezit

T/m 19 oktober: Ineke Ploeg in de Cacaoboom Lagedijk 142, Zaandijk, di. t/m vr. 09.30 – 17.30 uur, za. 09.30 t-ot 17.00 uur

T/m 5 november exposeren Marion Zeilstra, Annet Schrander en Bianca Kortekaas van de Samenwerkende Oostzaanse Kunstenaars in de Kunstgreep Oostzaan met de tentoonstelling “Verrassend Structuur”. Openingstijden: ma-vrij van 9.00- 17.00 uur

T/m vrijdag 22 november, Stadhuis Zaanstad: Romeinen in Krommenie

T/m 24 november: ‘Nieuwe Helden’ met werk van jonge honden, aanstormend talent en al gearriveerde, maar voor ons nieuwe, helden! Te zien in ArtZaanstad (werk van Aron Kroes, Barbara van Marle, Christian Arts, Femke Woltering, Jeroen Fransen, Noortje Zijlstra, René Rikkelman, Sjaak Kooij, Stef Mazereeuw en Sven Signe den Hartog)

Tot 1 december: Werken van Marco Termeer te zien in Gallery Greens, A.F. de Savornin Lohmanstraat 19A in Zaandam

T/m 20 december: Zaans Museum: Verkadeboek Herfst (1908)

Vanaf 21 december: Zaans Museum: Verkadeboek Winter (1909)

T/m eind december: Galerie Staphorsius met de 10e editie van de verkoopexpositie Natuurlijk Natuur. Beelden, tekeningen en schilderijen van o.a. Jos Aanraad, Léon van der Linden, Kees van de Nes, Ala Khonikava, Hetty Heyster en Jacob Bos. Dinsdag – zaterdag van 9 – 17 uur, zondag: 6 en 20 oktober, 3 en 17 november en 1, 15 en 26 december.

T/m 2 februari 2020: Tentoonstelling van de Zaanse werken van Heijenbrock ‘De fabriek als kathedraal’ Zaans Museum, Zaandam

KOMENDE WEKEN

Zaterdag 19 oktober

  • Braderie, Gibraltar, vanaf 9:00
  • IFIKZ festival
  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00
  • Bos & Bos: expositie van Simon Bos en zijn dochter Meike Lieve Bos in Het Weefhuis, zaterdag en zondag, 19 en 20 oktober van 11:00 tot 17:00 uur
  • 50+ café voor LHBTI’s vanaf 14.30 uur in café Zaanzicht
  • Nicolás Jaar & Vincent de Belleval met ‘sound- and light installation Retaining The Energy, but Losing the Image – onderdeel Amsterdam Dance Event, Het Hem. 18:00 – 20:00
  • Zeven keer Zaans met Zaanse toneelschrijvers en spelers om korte en krachtige scenes. Een samenwerking van het Zaans Toneelhuis Theatermijn, Het Speelt en IFIKZ. De spelers komen dit jaar van TG Assendelft, TROEP, Raamtheater, Steeds Voorwaarts, PPG, Theaterschool Theatermijn en NOVA College Artiest, Verkadefabriek
  • Herfstconcert Oostzaan, FBI Jazzband & Excelsior, 20:00

  • ‘Klap van de korenmolen’ door de Bende van Beuving in het Zaantheater met medewerking van het Zaanse dameskoor Chemistry, 20:30
  • Roberto Jacketti & the Scooters bij Podium de Flux, Hemkade 48 in Zaandam

Zondag 20 oktober

  • IFIKZ festival
  • Bos & Bos: expositie van Simon Bos en zijn dochter Meike Lieve Bos in Het Weefhuis, van 11:00 tot 17:00 uur
  • Singbird Sunday met met Mercy John in Wormerveerse Vermaning, 15:00
  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00
  • Fort Velthuis, Genieweg, Heemskerk, geopend
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin

Maandag 21 oktober

  • Zwemvereniging AZVD organiseert Nationale zwemvierdaagse in zwembad Zaangolf in Koog aan de Zaan, van 18:15 tot 19:15. Kinderen tot en met 10 jaar en 65-plussers zwemmen 10 baantjes (250 meter) en de rest 20 baantjes (500 meter).
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin

Dinsdag 22 oktober

  • Zwemvereniging AZVD organiseert Nationale zwemvierdaagse in zwembad Zaangolf in Koog aan de Zaan, van 18:15 tot 19:15.
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin
  • Filosofisch Café Zaanstreek “Hoe filosofie je leven kan verrijken” 14:00 – 16:00 en 20:00 – 21:30, Wormerveerse Vermaning

Woensdag 23 oktober

  • Zwemvereniging AZVD organiseert Nationale zwemvierdaagse in zwembad Zaangolf in Koog aan de Zaan, van 18:15 tot 19:15.
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin

Donderdag 24 oktober

  • Zwemvereniging AZVD organiseert Nationale zwemvierdaagse in zwembad Zaangolf in Koog a/d Zaan, 18:15 – 19:15
  • Jaarlijkse bijeenkomst ZMC-Patiëntenraad en het Patiëntenpanel van 14.30 tot 17.00 uur in het ZMC-auditorium
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin
  • Ensemble Peregrina zingt in de Zuidervermaning in Westzaan liederen van componiste Hildegard von Bingen en muziek uit de beroemde Huelgas Codex schetsen de zangeressen het leven in het middeleeuwse nonnenklooster, 20:15

Vrijdag 25 oktober

  • Fietsexcursie met gids door Oostzaan, over de prominente rol van de vrouw in de lokale economie 10.00 uur (info: archief Zaanstad)
  • Voorouderspreekuur met lezing door Diana van den Berg, Van stamboom tot biografie: vanuit vrouwelijk perspectief, 14.00 uur incl. hulp bij onderzoek
  • De Heemtuin wordt sprookjestuin
  • Open podium bij Groos Wormer, 21:00

Zaterdag 26 oktober

  • Nacht van de Nacht, Zaanse Schans en Kalverpolder Zaandam, 21:00
  • Wilhelminapark Wormerveer: Halloween
  • Halloween op Kinderboerderij De Vleermuis, Ilpendamstraat 38, Zaandam, vanaf 20:00
  • Concerten bij Kaarslicht in kerk Jisp: Dudok Quartet Amsterdam, werk van Haydn, Gesualdo, Desprez, Sweelinck, Brahms, 20:15
  • Jeu de Boules op Brucht, 15:00

  • Het Weefhuis: Duo-expositie van Marja Gerritsen – schilderijen en Mique Huybregts – textiel
  • Toneel Hare Majesteit & Hare Zus, De Horn, Krommeniedijk, 20:15
  • Nacht van de nacht in het Guisveld, van 19.30 – 21:00 uur mee met de avondwandeling, hier aanmelden

Zondag 27 oktober

  • Het Weefhuis: Duo-expositie van Marja Gerritsen – schilderijen en Mique Huybregts – textiel
  • Fort aan Den Ham, Busch en Dam, 11.00 tot 16.00; workshop Tinnen soldaatjes gieten en beschilderen

  • Monetwandeling, 12.00 uur
  • Honig Breethuis: Ensemble Rossignol (Alice Gort-Switynk – sopraan/blokfluiten en Elly van Munster – theorbe/gitaar) met werken van Strozzi, Mauro Giuliani, Georg Friedrich Händel, Giovanni Paolo Cima, Pietro Locatelli en Pete Rose, 16.00 uur

Maandag 28 oktober

  • Raadsvergadering Oostzaan, 19:30

Donderdag 31 oktober

  • Raad Zaanstad

Vrijdag 1 november

  • ???

Zaterdag 2 november

  • Het Weefhuis: Hannie Poelmeijer en Jan Schoen exposeren met keramiek, schilderijen, tekeningen, 2- en 3dimensionale beelden, grafiek en fotografie.

  • De Petite Messe Solennelle van G. Rossini door COV Zaanstreek, Bullekerk, Zaandam, 20:00

Zondag 3 november

  • Het Weefhuis: Hannie Poelmeijer en Jan Schoen exposeren met keramiek, schilderijen, tekeningen, 2- en 3dimensionale beelden, grafiek en fotografie
  • Saens Bockbierfestival, Dorpsstraat 1086, Assendelft, 13:00

Maandag 4 november

  • Raadsvergadering Oostzaan, 19:30

Dinsdag 5 november

  • Raad Wormerland, 19:30

Vrijdag 8 november

  • Toneel Hare Majesteit & Hare Zus, De Watertoren, Assendelft, 20:15

Zaterdag 9 november

  • Het Weefhuis: groepstentoonstelling Esther Hans, Joanne Zegers, Hennesien van Waldeveen, Mieke Cosemans, Theo de Bruyn en Oscar Aberson (schilderijen, tekeningen en keramiek)
  • Toneel Hare Majesteit & Hare Zus, Zaanzicht, Zaandam, 20:15

Zondag 10 november

  • Het Weefhuis: groepstentoonstelling Esther Hans, Joanne Zegers, Hennesien van Waldeveen, Mieke Cosemans, Theo de Bruyn en Oscar Aberson (schilderijen, tekeningen en keramiek)

Vrijdag 15 november

  • Theater de Kaasfabriek in Wormer: Morgana met William Shakespears ‘Much ado about Nothing’

Zaterdag 16 november

  • Het Weefhuis: expositie ‘de reiziger’ van Angèle van den Thillart, Nicole van der Heijden, Jansje Dane, Marsha Metselaar, Laura van Dijk en Alan de Geus
  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00
  • Blues aan de Zaan

Zondag 17 november

  • Het Weefhuis: expositie ‘de reiziger’ van Angèle van den Thillart, Nicole van der Heijden, Jansje Dane, Marsha Metselaar, Laura van Dijk en Alan de Geus
  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00
  • Sinterklaasintocht Assendelft, vanaf 12:00
  • Carel den Hertog (viool), Coos Lettink (accordeon) en Caspar Terra (klarinet) vormen samen Trio C tot de derde, Wormerveerse Vermaning, 15:00

Dinsdag 19 november

  • Filosofisch Café Zaanstreek “Hoe filosofie je leven kan verrijken”, 14:00 – 16:00 en 20:00 – 21:30, Wormerveerse Vermaning

Donderdag 21 november

Vrijdag 22 november

Zaterdag 23 november

  • Het Weefhuis: ‘HUIS’ met een selectie viltkunst van 160 leden van de Viltcontactgroep Noord Holland en Flevoland
  • Concerten bij Kaarslicht in kerk Jisp: Berlage Saxophone Quartet & Jan Brokken met werk van Moesorgski, Schulhoff, Tawfiq, Pärt, Sjostakovitsj, Eisler
  • Zaans Filmfestival
  • Sinterklaas Vissershop – Burcht, vanaf 11:00

Zondag 24 november

  • Het Weefhuis: ‘HUIS’ met een selectie viltkunst van 160 leden van de Viltcontactgroep Noord Holland en Flevoland
  • Toneel Hare Majesteit & Hare Zus, Theatermijn, 15:00
  • Zaans Filmfestival

Dinsdag 26 november

  • Het Zaans Symfonie Orkest voert samen met de COV Zaanstreek (Christelijke oratoriumvereniging Zaanstreek) het Stabat Mater van Rossini uit, met medewerking van vier beroepssolisten, Westzijderkerk (Bullekerk), Zaandam, 20.00 uur

Zaterdag 30 november

Zondag 1 december

  • Zangkoor ‘Daniel de Lange’ uit Zaandijk, jubileum concert in samenwerking van het Westfries Mannenkoor in het Zaantheater
  • Het Weefhuis: Dianca Brandsma exposeert schilderijen

Vrijdag 13 december

  • Roots aan de Zaan: de Iers-Schotse formatie Boys Of The Lough, Fluxus, Westzijde, 20:15

14 december

  • Wilhelminapark Wormerveer: Kerstconcert koor ’t Zingt Geheid

21 december

  • Concerten bij Kaarslicht in kerk Jisp: Van Swieten Society met Liederen en kamermuziek van Clara Schumann
  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00

22 december

  • Yada Yada Hembrug Market, 12:00-22:00

Water van de Zaan oktober: Conrad

De Orkaan - zo, 13/10/2019 - 07:03

Wat is de Zaan een mooie brede stroom,
Ik ben een jongen te Zaandam geweest,
Jeruzalem: zó teder, als een droom,
Herdenk ik hier mijn jeugd en elk Joods Feest.

Goede wijn behoeft geen krans en uitmuntend water al helemaal niet. Wie Zaans water kent, heeft het door de aderen vloeien.

De dichtregels hierboven stroomden uit de pen van Jacob Israël de Haan.

Water

Het kan dan ook geen toeval zijn dat water-fotografe Daniëlle van der Erve zich in Zaanstad heeft gevestigd. Elke maand deelt ze water met ons. Uit de rivier, een sloot, een meer of een plas, maar altijd Zaans.

Danielle:

‘Vanaf de kade bij de Conradflat zie je de betonnen palen van de Den Uylbrug, Zaandam. De avondzon maakt de palen fel geel in het hier zichtbare beeld en de wind geeft soms een (flink) subtiele vleug over het water, waar door banen met ‘bubbels en belletjes’ de reflectie overstemmen.’

Fout laswerk werd Dekamarkt fataal, supermarkt woensdag weer open

De Orkaan - za, 12/10/2019 - 12:22

De oorzaak van de instorting van een deel van de parkeergarage van de Dekamarkt aan Plein 13 in Wormerveer is verkeerd laswerk geweest.

De Dekamarkt gaat woensdag 16 oktober weer open, ook de parkeergarage wordt dan weer in gebruik genomen.

Uit de Raadsinformatiebrief van Zaanstad blijkt dat een ‘THQ ligger’ is bezweken omdat deze niet goed was gelast. Bij verder controle bleek ook dat ander laswerk niet goed was uitgevoerd, dat gold voor alle ‘THQ-liggers’, ook waren deze liggers van binnen deels aangetast door roest. Dat laatste is “geen directe bedreiging voor de veiligheid” maar toch is er een extra anti-roestbehandeling uitgevoerd. Een aantal THQ liggers zijn nu hersteld.

Zaanstad stelt dat de gemeente geen blaam treft:

“De eigenaar is zelf verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat er wordt voldaan aan de kwalitatieve eisen. De toezichthouders hebben tijdens de gehele bouwperiode (2009- 2011) actief toezicht gehouden. Er is toen niets geconstateerd dat wees op het risico van een incident zoals dat zich nu heeft voorgedaan.”

De parkeergarage en de winkel zijn meer dan een jaar dicht. Op 18 september 2018 stortte een deel in.

De bron is de Raadsinformatiebrief van de gemeente, op Facebook maakte de Dekamarkt eerder de opening bekend, daar staat ook de foto die we gebruiken.

Commissaris van de Koning Arthur van Dijk bij raad Wormerland

De Orkaan - za, 12/10/2019 - 08:49

15 maart 2020 wordt een weemoedige dag voor Wormerland. Dan neemt Peter Tange, de langst zittende burgemeester van Nederland afscheid.

Woensdag 16 oktober vergadert de gemeenteraad van Wormerland over de nieuwe kandidaat, althans over de profielschets van de nieuwe burgemeester. Aan deze bijzondere raadsvergadering neemt ook commissaris van de Koning Arthur van Dijk deel.

Nadat de profielschets is vastgesteld en de vacature is opengesteld kan iedereen solliciteren om burgemeester van Wormerland te worden.

De vergadering begint woensdag 15 oktober om 20.00 uur. Deze keten mag Peter Tange nog een paar maand dragen, daarna gaat hij naar zijn opvolger (m/v).

Pagina's