Zaanstad Beraad Verkeersveiligheid rondweg Westerkoog

Zaanstad Beraad donderdag 17 januari 2013.  GroenLinks heeft naar aanleiding van de Raadsinformatiebrief Verkeersveiligheid en het rapport van Veilig Verkeer Nederland de rondweg van Westerkoog op de agenda gezet.  Een vergadering met een donker randje, omdat de raadsleden in de kwestie busbrug Zaanstad boter op hun hoofd hebben. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen  tuimelden de verschillende politieke partijen wegens electoraal belang over elkaar heen voor openstelling van de busbrug.  Jan de Vries van D66 hield zelfs campagne op de busbrug. De VVD onder leiding van wethouder Cees Loggen, plakte zelfs verkiezingsposters in de wijk met als slogan: 'VVD opent de busbrug'. De inmiddels naar de Tweede Kamer weggepromoveerde VVD wethouder  Barbara Visser, wilde zelfs niets van een spitssluiting weten. De praktijk in de Zaanse Raad blijkt altijd weerbarstiger dan de mooie plannen die men maakt. Het Zaans Verkeers en Vervoersplan (ZVVP) heeft duidelijke uitgangspunten als: 'Het verminderen of tegengaan van doorgaand verkeer in woonwijken.'  Voor Westerkoog wordt met de openstelling van de busbrug direct een uitzondering gemaakt, met de huidige gevaarlijke verkeerssituaties als gevolg. Om nog maar niet te spreken over de geluidsoverlast en zichtbare verslechtering van  de leefbaarheid in de wijk. Het ZVVP noemt ook vier alternatieven voor het verkeer over de busbrug, maar die zijn voor het armlastige Zaanstad onbetaalbaar. Opvallend is dat wethouder Straat als enige goede oplossing het tracé van de oude ontsluitingsweg de Westerkoogweg noemt.  Waarschijnlijk ziet hij de bui al hangen als straks extra afritten bij de A8 ter hoogte van de Guisweg worden gemaakt, ter ontlasting van het verkeersplein Zaandam en als verbetering van de bereikbaarheid van de westkant van het spoor. Zo'n grote verkeersstroom kan de smalle rondweg niet aan en zal er toch gedacht moeten worden aan het enige alternatief de Westerkoogweg.

Opvallend is dat GroenLinks de discussie over de veiligheid op de rondweg begint, omdat haar eigen wethouder Robert Linnekamp samen met zijn verkeersambtenaar Klaas Steernberg aan de wieg heeft gestaan van de herinrichting rondweg. Wijkbewoners herinneren zich de vergaderingen maar al te goed, toen het plan van een versmalde rondweg werd ontvouwd met fietsers als rijdende verkeersdrempels, zoals spottend werd gezegd. Beide heren wilden van geen kritiek weten en garandeerden dat de gemiddelde snelheid niet boven de 40 km/u zou komen. Inmiddels ligt de gemiddelde snelheid al boven de 50 km/u en moeten kwetsbare verkeersdeelnemers als voetgangers en fietsers het vege lijf redden.

Door de gevaarlijke herinrichting blijft de kwestie busbrug en rondweg Westerkoog iedere wijkvergadering terugkomen.  Het College heeft door haar starre houding  nooit een bevredigende oplossing geboden. Bewoners worden al jaren met een kluitje in het riet gestuurd, dat de rondweg gezien het lage ongevallencijfer niet gevaarlijk is en aan alle voorwaarden voldoet.

Voorzitter van de avond is Marco Mandjes van de VVD op zijn weblog  jarenlang een pleitbezorger voor openstelling van de busbrug.

GroenLinks
Groenlinks fractievoorzitter Romkje Mathkor begint haar betoog met een vraag aan wethouder Straat:  "Het gaat met name om pagina 10-13 van de Raadsinformatiebrief, waarin wordt gesproken over de Guisweg-Westerkoogweg, waar staat dat qua ongevallen de rondweg van Westerkoog niet meer voldoet aan de criteria van een aandachtslocatie.  Dat is wel heel vreemd als je de brief van Veilig Verkeer Nederland leest, waarin wordt gesproken van onveilige voetgangersoversteekplaatsen en onveilige situaties voor fietsers".  
Straat als enige van het College aanwezig antwoordt:  "De twee documenten hebben elkaar gekruist. Het rapport van VVN is via via gelukkig bij ons op tafel gekomen (noot redactie: via de wijkbewoners, via Fietsersbond en via de wijkmanager).  Toen het rapport eenmaal bij mij op het buro lag, is het vrij uitgebreid besproken met mijn staf. Er moet nog een keer goed naar gekeken worden, maar een antwoord is er nog niet. Ik ben heel blij met de VVN rapportage. Bij de aanleg van de rondweg zijn er meerdere afwegingen geweest, zoals de bevoorrading met vrachtwagens voor het winkelcentrum. Sommige  voetgangersplaatsen zijn anders ingericht dan anderen, en ervaar het zelf ook als verwarrend. We gaan nu kijken hoe we kunnen tegemoet komen aan de aanbevelingen van VVN. Er zijn meer belangen die we tegen elkaar moeten afwegen, dus welke aanbevelingen we overnemen kunnen we nog niet bevestigen."
Straat heeft nog geen oplossing klaar liggen, maar beloofd op korte termijn - eerder weken dan maanden - terug te komen met een reactie.

CHU
Mevrouw Rita Visscher (CHU) noemt zichzelf ervaringsdeskundige omdat ze vier keer per dag over de rondweg rijdt. Zij wijst op gevaarlijke situaties:  "Bij de ingang van de wijk moet enkele keren per jaar de ambulance langskomen. De situatie is vooral voor fietsers volstrekt onduidelijk.
Straat vraagt om uitleg, omdat de voorrangssituatie volstrekt duidelijk is. Visscher legt het nog een keer uit: "Als je rechtsaf de wijk inslaat passeer je het fietspad, waarbij je fietsers voorrang moet geven. Daar zijn regelmatig aanrijdingen met fietsers."

ZOG
Mevrouw Anneke Snijder (ZOG) komt dagelijks in de wijk.  Zij voegt aan de discussie toe"Je komt door de bocht en je krijgt een zebra. Dat hoort niet zo, de zebra moet een stukje opschuiven. Verder vind zij dat het aan de mensen zelf ligt. "Als je bestuurder bent en je ziet een fietser, blijf er even achter."  Straat vraagt over welke zebra het gaat. "Het gaat om de  zebra  in de bocht bijTotal. Je moet dan hard remmen als mensen daar oversteken. "
Dit geeft direct aan waarom deze kruising een van de gevaarlijkste in Zaanstad is. Het doorgaande verkeer neemt met 50 km/u de flauwe bocht van de Westerkoogweg naar de Glazenmaker, terwijl er ook afslaand verkeer is over het fietspad dat voorrang krijgt en ook nog een zebra is, waarbij voetgangers van alle verkeer voorrang dienen te krijgen. Een zeer gevaarlijke situatie, waarbij het  bijna dagelijks misgaat.

Rosa
Ruud Pauw (Rosa) toont kennis van zaken en geeft als een van de weinige raadsleden een goede beschrijving van de situatie.
"Wat betref de rondweg van Westerkoog valt mij op dat het een bijzonder smalle wegprofilering is. Dat kan verkeersvertragend werken, als auto's achter fietsers blijven.  Ik constateer ook dat het oorspronkelijk een rondweg in een wijk was en nu een doorgaande route is.  Ik denk ook dat de automobilist die op die wegen  rijdt, veranderd is. Dat is niet een wijkbewoner die daar woont, maar is voor een groot gedeelte ook iemand geworden die de snelste route naar zijn huis kiest. En de snelste route naar zijn huis kiezen, gaat doorgaans gepaard met hogere snelheden, dan wanneer je op de rondweg moet afslaan naar je woning. Dat is het belangrijkste verschil waardoor gevaarlijke situaties gaan ontstaan. En dat is allemaal een gevolg van de opening van de busbrug."

PvdA
Fons Arens (PvdA) is er tegen dat ontsluitingswegen  30 km/u zijn. De rondweg is ongeschikt voor 30km/u omdat men zich niet houdt aan de snelheid en deze ook niet gehandhaafd wordt.  Hij komt regelmatig vanaf Assendelft naar het centrum van Zaandam over de rondweg en busbrug van Westerkoog, omdat op deze manier het centrum van Zaandam makkelijker en sneller te bereiken is.  Hij is een tegenstander van bromfietsers op de weg van de busbrug.

SP
De heer van Braam (SP) heeft in het verleden al de rondweg van Westerkoog een van de gevaarlijkste kruisingen van Zaanstad genoemd. "De wethouder schijnt er wel wat aan gedaan te hebben, maar de situatie is nog niet best. Uit filmpjes blijkt dat automobilisten met soms wel 100 km/u over de rondweg rijden.  Wij hebben toen ook gevraagd om bij oversteekplaatsen knipperlichten te plaatsen."
Braam heeft nog een aantal aanvullende vragen: "Kunt u aangeven of er sluipverkeer door Westerkoog gaat en hoeveel dat is? Bent u bekend met de hoge snelheden die daar gereden worden? In de krant wordt gesproken dat er geen doden zijn gevallen, gelukkig maar, maar kunt u ook aangeven hoeveel aanrijdingen er hebben plaats gevonden met letsel afgelopen jaar?" 

D66
Mooie woorden van Jan de Vries (D66), die zelf fel voorstander van de openstelling van de busbrug is:  "De zwakste verkeersdeelnemers voetgangers en fietsers dienen een maximale bescherming te krijgen.  Ik heb er geen boodschap aan dat vrachtwagens moeten laden en lossen bij het winkelcentrum, dan gebruiken ze maar kleinere vrachtwagens. Dat gebeurt in de grote stad ook. De kruising bij de ingang van de wijk bij het tankstation moet vooral in de winter volop in het licht worden gezet."

TROTS
Hendrik Stevens (TROTS) herhaalt nog eens: "De voetgangersoversteekplaatsen liggen helemaal verkeerd. Je moet in het midden kunnen wachten.  De VVN stelt voor om 30 te gaan rijden op de rondweg. Maar als het alleen maar is een bord ophangen en verder niets te doen, dan wij daar tegen.  Je kunt 30 km namelijk niet handhaven.  Politie zegt wij doen geen metingen in een 30 km zone. Maak het alsjeblieft geen 30 km, want je kunt niet meer handhaven".

CDA
Mevrouw Groenman (CDA) heeft verder geen opmerkingen, maar vraagt zich af waarom er zoveel oudere fietsers betrokken zijn bij ongevallen. "Het zou zo kunnen zijn, dat ouderen gebruik maken van een elektrische fiets. Zij rijden harder dan op een gewone fiets. Voor automobilisten kan dit onduidelijk zijn, omdat zij eerder bij een kruising zijn dan verwacht. Dit wil ik toch even opmerken. "

De wethouder
"Dank u wel. Veel suggesties, waar wij zeker wat mee gaan doen."
Straat wil niet spreken van sluipverkeer door de woonwijk Westerkoog. "Het is geen sluipverkeer door de wijk over de busbrug. Mensen die aan de Westkant naar het stadhuis rijden, is geen sluipverkeer omdat het een gebiedsontsluitingsweg met 50 km is. Vanuit de wijk geredeneerd kun je het als sluipverkeer betitelen. Met de opening van de busbrug is er bewust voor gekozen om de gelegenheid te geven de Westkant van Zaandam te bereiken. Dat is ook de reden dat het 50 km is. Bij 30 km zone zal de hele weginrichting moeten worden aangepast. Je zult wat moeten doen aan drempels, fietspaden en zebra's gaan er uit. Een bijzonder kostbare operatie. "
Volgens Straat is de opgave om de  huidige situatie met beperkte maatregelen te verbeteren. "Als je het heel mooi zou willen regelen, zou je vrijliggende fietspaden moeten hebben. Dat ben ik met u allen eens."
Opvallend is de reactie van de wethouder over de eigenlijke ontsluitingsweg: " Ik ben het met mevrouw Visscher eens dat er een goede voorziening ligt voor het doorgaande verkeer, dat is het oude tracé van de Westerkoogweg. "
Op de vragen van de heer Braam antwoord de wethouder kort: " Ik ken de filmpjes ook. Gemiddelde snelheid ligt rond de 50km. Er zullen natuurlijk altijd uitschieters zijn. Ik heb de gegevens niet bij de hand, maar is niet verontrustend.  De rondweg Westerkoog staat niet in de top 10 van verkeersongevallen in  Zaanstad. En qua snelheid. Ik ben blij met de VVN rapportage waarin hele praktische suggesties worden gedaan, die snel zijn in te voeren, dat is ook de inzet die nu wordt gepleegd. 

Tot slot
De discussie over de rondweg van Westerkoog met het doorgaande verkeer door de woonwijk is nog lang niet gesloten. Jammer dat de raadsleden niet verder doorvragen. Wethouder Straat heeft immers kort geleden aangekondigd extra afritten op de A8 te plannen ter hoogte van de Guisweg. De gevolgen voor Westerkoog zouden desastreus zijn als dit verkeer allemaal over de rondweg moet. Duidelijk is de Straat zijn ambtenaren laat bestuderen of het mogelijk is de Westerkoogweg - het enige alternatief - na 30 jaar eindelijk in gebruik te nemen waarvoor de weg werkelijk bestemd is en de bewoners van Westerkoog immers miljoenen hebben betaald voor de aanleg (Zie Koger Claim).
Nu maar afwachten welke maatregelen er op korte termijn worden genomen voor een verbetering van de veiligheid op de rondweg voor het langzame verkeer.

Reacties

Op 16 juli 2006 schreef ik dit bericht in mijn toenmalige digitale dagboek (zie het laatste stukje tekst). Ik vond de nieuwe rondweg in de Koogse wijk Westerkoog gevaarlijk en vertelde dat ook aan de dienstdoende verkeerswethouder. Dat hielp niets, want tot op heden moeten fietsers en auto’s gezamenlijk over dat te smalle stuk weg in die slaapwijk. Waar ze eerst gescheiden en veilig reden (vooral de fietsers waren minder kwetsbaar), moeten ze sinds 6,5 jaar capriolen uithalen om elkaar niet te raken.

Gisteren las ik in Dagblad Zaanstreek dat ‘Veilig Verkeer Nederland wel 22 aanbevelingen voor grote en kleine verbeteringen’ aan die vermadelijde rondweg heeft. Het nieuws stond anderhalve maand geleden al hier, maar toch prettig dat het nog een keer wordt aangestipt. Ik citeer de krant verder. ”Naar nu pas blijkt heeft Veilig Verkeer in november een verbeterplan naar Zaanstad gestuurd. Bovenaan de aanbevelingen staat de oversteekplaats bij het winkelcentrum, die volgens VVN onveilig is en met spoed verbeterd moet worden. (…) Voor fietsers moeten gescheiden paden komen.” (Hier het volledige VVN-rapport).

De experts hebben gesproken. Wanneer neemt de gemeente het woord?


Zelfs de politie rijdt hier fietsers aan.
   

De kantonrechter - gesteund door de officier van justitie - heeft een uitspraak gedaan, dat het bekeuren op de busbrug tijdens spitstijden niet met de geïnstalleerde camera's mag worden uitgevoerd.
Deze controle met camera's is niet rechtmatig en kan alleen door zogenaamde Boa's (buitengewone opsporingsambtenaren) worden gedaan. In praktijk betekent dit dat overtreders tijdens de spittsluiting moeten worden aangehouden voor het uitschrijven van een proces verbaal. Uit het verleden weet iedereen, dat dit nooit gebeurd. De fysieke afsluitingen, de zogenaamde piramides waren vaak maanden defect, zodat het verkeer vrij gebruik kon maken van de busbrug. Handhaving is door de gemeente nooit gedaan. Toenmalig burgemeester Ruud Vreeman sprak zelfs van burgemeesterlijke ongehoorzaamheid en spoorde het illegale gebruik van de busbrug door automobilisten juist aan.
Na het vernietigende rapport over de veiligheid van de rondweg in Westerkoog van Veilig Verkeer Nederland lijkt de chaos compleet te zijn.
De gemeente heeft nog geen reactie gegeven, maar overtreders kunnen in verweer komen en hun boetes terug eisen.